De 12e-eeuwse Langezwaagster altaarsteen komt naar huis!
De kerkenraad van de Protestantse Gemeente Langezwaag, Luxwoude, Jonkerslân nodigt u
uit om op zaterdagmiddag 29 november 2025 aanwezig te zijn bij de feestelijke ontvangst van de
12e-eeeuwse Langezwaagster altaarsteen. Het Fries Museum, de huidige eigenaar, is namelijk
bereid gevonden om deze historische steen in het kader van een langdurige bruikleen te
laten terugkeren naar de Mattheüstsjerke van Langezwaag.
Zaterdagmiddag 29 november 2025 receptie
Om de terugkeer van de altaarsteen te vieren wordt op zaterdagmiddag 29 november 2025 een feestelijke receptie gehouden in de Mattheüstsjerke (’t Hou 9, Langezwaag).
Programma
15.00 – 15.30 uur Inloop
15.30 – 15.15 uur Welkom door ds. Frans Willem Verbaas, gevolgd door de onthulling van de 12e-eeuwse Langezwaagster altaarsteen en de speciaal ontworpen liturgische tafel
15.45 – 16.15 uur Lezing door Peter de Vries: ‘Het verhaal van de 12e-eeuwse Langezwaagster altaarsteen’
16.15 – 17.00 uur Bezichtiging van de steen en napraten onder het genot van een hapje en een drankje
Aanmelding van uw komst via dominee@kerklangezwaag.nl of 06-39 51 08 98 wordt op prijs gesteld
Zondagochtend 30 november 2025 feestelijke kerkdienst
In de zondagse kerkdienst zal voor het eerst sinds eeuwen rondom de Langezwaagster altaarsteen het Heilig Avondmaal worden gevierd. De dienst begint om 10.00 uur.
Historische informatie over de Langezwaagster Altaarsteen
De Langezwaagster altaarsteen, die ongeveer 160 bij 80 cm meet, is in de 12e eeuw gehouwen uit een steensoort die uit het noorden van Duitsland afkomstig is. De steen fungeerde aanvankelijk als altaar in de eenvoudige middeleeuwse kerk die tot 1781 in Langezwaag heeft gestaan, op de plek van de huidige kerk. Maar in 1781 was de steen al van zijn functie ontdaan. Toen Langezwaag rond 1600 overging naar de reformatie werden typisch rooms-katholieke elementen zoals beelden en het altaar uit de kerk verwijderd. De altaarsteen heeft daarna lange tijd dienstgedaan als drempel: kerkgangers liepen er gewoon overheen. Op een gegeven moment heeft de altaarsteen zelfs gediend als muur van het urinoir aan de noordzijde van de kerk. Met de kennis van nu zeggen wij: erg fijngevoelig was het allemaal niet… Na een van de kerkrestauraties in de vorige eeuw is de steen eigendom geworden van het Fries Museum, die de steen op zijn beurt langdurig uitleende aan het kerkmuseum in Jannum (tussen Dokkum en Birdaard). Na de grote tentoonstelling Vrijheid, vetes, vagevuur – de middeleeuwen in het noorden (2022) is de steen gereinigd en in een depot van het Fries Museum verdwenen.
Aanvullende informatie
De speciaal voor de altaarsteen ontworpen liturgische tafel, waarin de steen geplaatst zal worden, is gebouwd door de Langezwaagsters Erik Zwaagstra en Leo Veldman.
Het vervoer van de steen van het museumdepot naar Langezwaag is verzorgd door Jimmie de Haan van Grafonderhoud J. de Haan.
Dorpsgenoten Berend van der Molen, Hielke de Vries, koster Henk de Vries en dominee Frans Willem Verbaas hebben ieder hun steentje bijgedragen om de altaarsteen weer terug te brengen naar Langezwaag.
Organist Jan Postmus zal een muzikale bijdrage leveren tijdens de receptie op zaterdagmiddag 29 november 2025.
