Dorpsarchief
16 maart 2024

Schrijversdorp Langezwaag

Oegstgeest noemt zich wel eens het schrijversdorp van Nederland waar Jan Wolkers, Hella Haase en Frits Bernard Hotz. Zij hadden er ooit hun domicilie en waren schrijvers die ooit de prestigieuze P.C. Hooftprijs mochten ontvangen. Een vergelijking gaat altijd wel ergens mis, maar in alle Fryske bescheidenheid mogen we Langezwaag toch ook wel een schrijversdorp noemen! ‘Achterom’ kijkend in de goed honderd jaar, kunnen we vaststellen dat er toch een vijftal bekende schrijvers hier in Langezwaag zijn geboren, wonen of hebben gewoond. We kunnen ze als schrijver betitelen of als auteur omdat ze de oorspronkelijke eigenaar zijn van hun geschreven werken. Schrijvers hebben een essentiële plek in een samenleving van mensen om feiten en gedachten in verhalen door te geven aan anderen. Om de functie van het schrijven rond te maken, heb je ook lezers nodig. Het is onthutsend dat de leesvaardigheid van de jeugd dramatisch afneemt! Ouders /scholen, doe er wat aan, wie de schoen past trekke hem aan!!

Terug naar het schrijversdorp van Fryslan. Wie zijn dan die vijf schrijvers die borg kunnen staan voor de titel Langezwaag schrijversdorp?

Tjeerd Bottema

Laten we beginnen met Tjeerd Bottema (1884-1984) te beginnen, geboren op een boerderij aan de Lytse Wyngaerden. Hij kreeg zijn grootste bekendheid als tekenaar (RVS-verzekeringen logo) en illustrator van talloze kinderboeken, maar schreef en illustreerde zelf ook enkele kinderboeken. In de biografie over Tjeerd Bottema getiteld ‘Mijn Leven’ van Lykele Jansma staan onder andere veel aansprekende illustraties die Tjeerd in zijn lange leven heeft gemaakt.

Anna Hendriks Meester-de Vries

Een andere bekende schrijfster uit Langezwaag was Anna Hendriks Meester-de Vries (1901- 1993). Oudere lezers kennen haar wellicht nog als een zachtaardige vrouw van het ‘klompen-winkeltsje’ op de hoek van Boerestreek/Skeane Ein. Tevens het adres voor ansichtkaarten van Langezwaag en touwwerk. Anna Hendriks Meester-de Vries was een Fryske skriuwster en haar bekendste kinderboek is ‘Moarke’, maar ook ‘Rôljende Weagen’ en ‘Unwaersfûgel’ kwamen uit haar pen. Tevens was Anna Hendriks Meester-de Vries schrijfster van ruim 20 toneelstukken en revue’s.

Hotze de Roos

Hotze de Roos (1909-1991), geboren aan de Hegedyk, schreef 60 (!!) boeken in de Kameleon-reeks waarvan 13 miljoen hun leesplek vonden bij de Nederlandse jeugd. Hiermee staat Hotze de Roos veel hoger op de lijst dan andere bekende jeugdboekenschrijvers zoals Annie MG Schmidt. In literaire zin heeft Hotze de Roos nooit landelijke erkenning gehad. Zijn bescheidenheid en het feit dat dwars van pronk en praal was, zijn hier ook debet aan geweest. Na zijn overlijden is het Friese dorp Terherne, het Kameleondorp geworden en zijn de avonturen van Hielke en Sietse Klinkhamer enkele malen verfilmd. Bij het stilstaan van het honderdste geboortejaar van Hotze de Roos, is voor het geboortehuis aan de Hegedyk een plaquette onthuld ter nagedachtenis aan Hotze de Roos. Bovendien is toen door de gemeente Opsterland toegezegd dat bij de eerstvolgende uitbreiding van een nieuwe straat in Langezwaag, de naam ‘ Hotze de Roos-strjitte’ zal dragen en aldus geschiedde!

Frans Willem Verbaas

We komen nu bij de schrijvers die gelukkig nog onder ons zijn. Sinds enkele jaren geleden dominee Frans Willem Verbaas (geboren in 1962) zijn terugkeer naar Fryslan bevestigde met de beroeping bij de kerkgemeente Langezwaag/Tijnje-Terwispel, hebben we een schrijver van historische romans in ons midden. De laatste roman van Frans Willem Verbaas is ‘Suster Bertken‘ die november jl. het literaire levenslicht zag in de Pieterskerk te Utrecht. In verschillende media is aandacht gegeven aan dit heel wonderlijke verhaal dat in een roman is beschreven. Met de titel Suster Bertken is dit de zevende roman van Frans Willem Verbaas, uitgegeven door uitgeverij Mozaïek.

Lucas Zandberg

Lucas Zandberg (geboren in 1977) is in Langezwaag geboren (Hegedyk/De Plasse) en is de jongste in deze rij van schrijvers die iets met Langezwaag hebben. Bij Lucas Zandberg staan negen romans in zijn biografie. De kern van de romans zijn veelal biografisch en/of historisch. Zijn debuut als schrijver was in 2007 met de roman ‘Mijn leven is van mij’, ofwel ‘Elisabeth van Oostenrijk’. In 2017 verscheen de roman ‘De Rendementsdenker’ over het hedendaagse onderwijssysteem en het boek werd bewerkt door theatergezelschap Toetssteen.

Tekst : Hielke

Meer

Lees meer over

Agenda

Langsweagster Muzykjun
8 juni 2024
Algemene ledenvergadering De Laatste Eer
11 april 2024
Kerkdienst
14 april 2024
Darts Koppel Toernooi
20 april 2024